Onderwijs en leermiddelen
OnderwijsLeermiddelenBeleid
Kwaliteitsvolle leermiddelen zijn de ruggengraat van goed onderwijs — en verdienen een beleid dat hun ontwikkeling mogelijk maakt.
Verbinding. Versterking. Vooruitgang.
Samen sterk voor kennis en onderwijs.
GEWU verbindt en versterkt uitgevers in onderwijs en wetenschap. We behartigen gezamenlijke belangen, stimuleren innovatie en bouwen aan de toekomst van kwalitatieve kennis.
Waarom GEWU?
Sterker samen
Samen vormen we een krachtiger geluid voor de sector.
Kennis en innovatie
We stimuleren vernieuwing en delen inzichten die vooruithelpen.
Toekomstbestendig
We bouwen mee aan een duurzame en impactvolle uitgeverssector.
Kennis delen, impact creëren.
De brug tussen vandaag en morgen.
GEWU is het netwerk van uitgevers die investeren in kennis, kwaliteit en maatschappelijk relevante content. We verbinden mensen, ideeën en technologie om onderwijs en wetenschap te versterken.
Wat we doen
Belangenbehartiging
Eén stem voor de sector bij Vlaamse, federale en Europese beleidsmakers.
Kwaliteit en GPRC-label
We bewaken kwaliteit, met het GPRC-label voor peer-reviewed onderzoek.
Digitalisering
We versnellen de digitale omslag van leermiddelen en platformen.
Kennisdeling
Sectorprojecten, studiedagen en netwerk voor en door uitgevers.
Vier dossiers, één stem.
Onze focusgebieden
Waar GEWU aan tafel zit voor educatieve en wetenschappelijke uitgevers in België.
Wetenschappelijk en professioneel uitgeven
WetenschapOpen accessKwaliteit
Betrouwbare kennis vraagt om een gezond publicatiemodel dat kwaliteit, toegankelijkheid en een leefbare sector met elkaar verzoent.
Auteursrecht en AI
AuteursrechtAIEuropa
Creatie verdient bescherming — ook in een tijd waarin AI-modellen worden getraind op het werk van auteurs en uitgevers.
Digitalisering en innovatie
DigitaliseringInnovatieSector & markt
Digitalisering herschrijft hoe kennis wordt gemaakt en gedeeld — een kans voor uitgevers die durven vernieuwen, mits het speelveld eerlijk blijft.
Actueel & thema's
Frankfurt Appeal: uitgevers vragen transparantie en afdwingbare regels voor generatieve AI
Naar aanleiding van de Frankfurter Buchmesse roept de Duitse Börsenverein Europese en Duitse beleidsmakers op om de regels voor generatieve artificiële intelligentie te versterken. De Frankfurt Appeal vraagt transparantie over gebruikte trainingsdata, eerlijke licentiemodellen en doeltreffende mogelijkheden om rechten af te dwingen. Een structureel probleem voor de uitgeefsector Generatieve AI-modellen worden op grote schaal getraind met auteursrechtelijk beschermde werken. Volgens de initiatiefnemers gebeurt dat vaak zonder toestemming van uitgevers en auteurs en zonder vergoeding. Tegelijk blijft doorgaans onduidelijk welke concrete boeken, artikels, illustraties of vertalingen in trainingsdatasets zijn opgenomen. Dat gebrek aan transparantie maakt het voor rechthebbenden bijzonder moeilijk om vast te stellen of hun werk is gebruikt en om mogelijke inbreuken juridisch aan te tonen. Procedures tegen internationale technologiebedrijven zijn bovendien complex, langdurig en duur. Voor veel Europese uitgeverijen is dat in de praktijk geen haalbare weg. Drie duidelijke eisen • Transparantie op het niveau van individuele werken. AI-bedrijven moeten bekendmaken welke specifieke werken zij voor de training van hun modellen gebruiken. Alleen zo kunnen rechthebbenden hun rechten daadwerkelijk uitoefenen. • Een eerlijke licentiemarkt. Er zijn werkbare modellen nodig waarin auteurs, illustratoren, vertalers en uitgevers correct worden vergoed wanneer hun content voor AI-toepassingen wordt gebruikt. • Duidelijke aansprakelijkheid en effectieve handhaving. De wetgever moet zorgen voor heldere verplichtingen en rechtsmiddelen die ook voor kleinere en middelgrote uitgeverijen toegankelijk zijn. Oproep aan Europa De Frankfurt Appeal benadrukt dat innovatie en auteursrechtelijke bescherming hand in hand moeten gaan. Een duurzame Europese AI-economie vergt rechtszekerheid, transparantie en een billijke vergoeding voor de makers en organisaties die de kwalitatieve content leveren waarop AI-systemen steunen. GEWU onderschrijft het belang van een evenwichtig regelgevend kader dat technologische ontwikkeling mogelijk maakt én de positie van auteurs, uitgevers en andere rechthebbenden effectief beschermt. Lees de volledige Frankfurt Appeal op de website van de Börsenverein.
AI en auteursrecht: meer debat dan duidelijkheid
Generatieve AI zet het auteursrecht verder onder druk. Professor Simon Geiregat ziet het debat verschuiven van AI-output naar de beschermde boeken, artikels en beelden waarmee modellen worden getraind. De AI Act verhoogt de transparantie, maar biedt nog geen juridisch uitsluitsel. De menselijke auteur blijft daarom voorlopig centraal staan in Europa. Lees het volledige interview bij Wolters Kluwer
Boekensector roept federale regering op: maak boeken btw-vrij
De verenigde Belgische boekensector vraagt de federale regering om de btw op boeken, e-boeken en educatief materiaal te verlagen van 6% naar 0%. Zo wil de sector de toegang tot lezen versterken en de maatschappelijke en economische gevolgen van ontlezing aanpakken. Lezen is een basisvoorwaarde voor deelname aan de samenleving De verschillende regeringen van ons land staan voor de moeilijke opdracht om het begrotingstekort terug te dringen. Tegelijk groeit een andere maatschappelijke uitdaging: ontlezing en afnemende geletterdheid zetten kennisontwikkeling, kritisch denken, participatie en innovatie onder druk. Daarom bezorgde de verenigde Belgische boekensector op vrijdag 9 oktober een open brief aan de betrokken ministers, regeringsleiders en partijvoorzitters. De centrale vraag is helder: behandel boeken als een levensnoodzakelijk en voor iedereen bereikbaar product. De sector pleit daarom voor 0% btw op gedrukte boeken, e-boeken en educatief materiaal. Kranten en informatieve tijdschriften vallen vandaag al onder dat nultarief. Ook verschillende Europese landen hanteren een lager tarief voor boeken. De kost van laaggeletterdheid loopt op De recente PISA-resultaten tonen dat de leesvaardigheid van schoolgaande jongeren verder en steeds sneller achteruitgaat. De gevolgen reiken verder dan het onderwijs. Laaggeletterdheid beïnvloedt kansen op de arbeidsmarkt, zorgnoden en sociale ongelijkheid. In 2018 werd de directe economische kost voor Vlaanderen al op ruim 425 miljoen euro geraamd. Omgerekend naar heel België kwam dat toen neer op ongeveer 737 miljoen euro. Een hogere boekenprijs remt de verkoop Een btw-verhoging van 6% naar 9% op algemene en educatieve boeken zou op basis van de huidige verkoopcijfers maximaal 19 miljoen euro per jaar opleveren. Daar staat een aanzienlijke terugval tegenover. Volgens een berekening op basis van een Nederlandse methodologie uit 2024 kan een stijging met 3 procentpunten leiden tot 893.000 minder verkochte boeken en 15,69 miljoen euro omzetverlies. Vooral gezinnen met een lager of middeninkomen dreigen daarvan de gevolgen te dragen. Nederlands onderzoek uit 2023 toont dat 57% van de boekkopers laag- tot middenopgeleid is en 25% tot een lagere sociale klasse behoort. Een btw-verlaging maakt boeken net voor deze groepen toegankelijker. Kinderen, studenten, scholen en bibliotheken eerst Meer dan de helft van alle verkochte boeken in België bestaat uit kinderboeken, educatieve uitgaven en leermateriaal voor hoger onderwijs of permanente vorming. Een hoger btw-tarief bemoeilijkt dus rechtstreeks de toegang tot lezen en leren. Scholen en bibliotheken worden bovendien extra geraakt, omdat zij de btw niet kunnen recupereren. Oproep aan de federale regering De boekensector vraagt de federale regering om niet te kiezen voor een maatregel die lezen duurder maakt, maar voor een investering in leeskracht: verlaag de btw op boeken, e-boeken en educatief materiaal naar 0%. Dat versterkt de toegang tot kennis, ondersteunt onderwijs en cultuur en helpt de maatschappelijke kost van laaggeletterdheid terug te dringen.
Kennis delen
Publicaties en bronnen
De publicaties, databanken en referentiebronnen waar onze leden mee werken.
Publicatie
GPRC — Guaranteed Peer Reviewed Content
Het kwaliteitslabel voor peer-reviewed boeken van Vlaamse uitgevers. De zoekmodule ontsluit alle titels die het GPRC-label dragen.
Publicatie
Boekenbank
De centrale titeldatabank van het Vlaamse boekenvak, beheerd door Meta4books, met de bibliografische en commerciële gegevens van boeken die in Vlaanderen verkrijgbaar zijn.
Publicatie
Librius — beheersvennootschap van de uitgevers
De Belgische beheersvennootschap die vergoedingen voor reprografie en leenrecht int en verdeelt namens de uitgevers.
Samen verder
Samen maken we de sector sterker.
Word lid van GEWU of stel uw vraag via het contactformulier. Naam, e-mail en bericht volstaan.