Onderwijs en leermiddelen
OnderwijsLeermiddelenBeleid
Kwaliteitsvolle leermiddelen zijn de ruggengraat van goed onderwijs — en verdienen een beleid dat hun ontwikkeling mogelijk maakt.
Verbinding. Versterking. Vooruitgang.
Samen sterk voor kennis en onderwijs.
GEWU verbindt en versterkt uitgevers in onderwijs en wetenschap. We behartigen gezamenlijke belangen, stimuleren innovatie en bouwen aan de toekomst van kwalitatieve kennis.
Waarom GEWU?
Sterker samen
Samen vormen we een krachtiger geluid voor de sector.
Kennis en innovatie
We stimuleren vernieuwing en delen inzichten die vooruithelpen.
Toekomstbestendig
We bouwen mee aan een duurzame en impactvolle uitgeverssector.
Kennis delen, impact creëren.
De brug tussen vandaag en morgen.
GEWU is het netwerk van uitgevers die investeren in kennis, kwaliteit en maatschappelijk relevante content. We verbinden mensen, ideeën en technologie om onderwijs en wetenschap te versterken.
Wat we doen
Belangenbehartiging
Eén stem voor de sector bij Vlaamse, federale en Europese beleidsmakers.
Kwaliteit en GPRC-label
We bewaken kwaliteit, met het GPRC-label voor peer-reviewed onderzoek.
Digitalisering
We versnellen de digitale omslag van leermiddelen en platformen.
Kennisdeling
Sectorprojecten, studiedagen en netwerk voor en door uitgevers.
Vier dossiers, één stem.
Onze focusgebieden
Waar GEWU aan tafel zit voor educatieve en wetenschappelijke uitgevers in België.
Wetenschappelijk en professioneel uitgeven
WetenschapOpen accessKwaliteit
Betrouwbare kennis vraagt om een gezond publicatiemodel dat kwaliteit, toegankelijkheid en een leefbare sector met elkaar verzoent.
Auteursrecht en AI
AuteursrechtAIEuropa
Creatie verdient bescherming — ook in een tijd waarin AI-modellen worden getraind op het werk van auteurs en uitgevers.
Digitalisering en innovatie
DigitaliseringInnovatieSector & markt
Digitalisering herschrijft hoe kennis wordt gemaakt en gedeeld — een kans voor uitgevers die durven vernieuwen, mits het speelveld eerlijk blijft.
Actueel & thema's
“AI schrijft geen boeken. AI imiteert.” Vlaamse boekensector trekt aan de alarmbel met campagne ‘Iedereen Auteur?
AI-bedrijven trainen hun taalmodellen op boeken, zonder toestemming, transparantie of vergoeding. Van de 5,3 miljoen euro die Librius in 2025 voor Vlaamse uitgevers ontving, kwam geen euro van AI-bedrijven. Daarom lanceren de Groep Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers (GEWU), de Groep Algemene Uitgevers (GAU) en Librius, de beheersvennootschap van de Vlaamse boekuitgevers, vandaag de campagne ‘Iedereen Auteur?’, met een interactieve campagnekiosk op Boektopia en het campagneboek ‘Namaak’ in 200 boekhandels. Hun boodschap: wat AI maakt, is geen creativiteit, maar namaak. AI-bedrijven bouwen miljardenproducten op het werk van schrijvers, vertalers, illustratoren en uitgevers. Wie die boeken maakte, ziet er niets van terug. Meer nog: dezelfde tools worden ingezet om hen te vervangen. Volgens De Groene Amsterdammer was in 2024 al 1 op de 25 boeken op bol.com door AI geschreven. In de Verenigde Staten stemde AI-bedrijf Anthropic in 2025 in met een schikking van 1,5 miljard dollar voor boeken die het zonder toestemming had gebruikt. "Als Librius keerden we vorig jaar 5,3 miljoen euro uit aan Vlaamse uitgevers. Van AI-bedrijven kwam daar geen cent van, terwijl zij wel op het werk van onze uitgevers en auteurs draaien. Dat is een belangrijke blinde vlek in het auteursrecht van vandaag: de huidige regels beschermen makers amper. Door de wettelijke opt-out mogen AI-bedrijven boeken gebruiken om hun modellen te trainen, tenzij de rechthebbende zich daar zelf uitdrukkelijk tegen verzet. Maar hoe verzet je je tegen iets waarvan je vaak niet eens weet dat het gebeurt? Ook de transparantieplicht in de Europese AI Act schiet tekort: AI-bedrijven moeten wel een samenvatting geven van hun trainingsdata, maar niet welke boeken ze precies gebruikt hebben.” – Kris Van de Kerckhove, Legal Counsel, Librius Het campagneboek ‘Namaak’ maakt zichtbaar wat er gebeurt als makers geen bescherming krijgen. Centraal Boekhuis brengt het speciaal voor de campagne uit, en wie het openslaat, vindt enkel lege pagina’s. Volgens de initiatiefnemers droogt de bron op als de keten van vakmensen achter een boek, van auteur en redacteur tot uitgever en vertaler, verdwijnt: minder auteurs, minder nieuwe stemmen en minder boeken die iets zeggen wat nog niet gezegd was. ‘Namaak’ wordt verspreid in de Vlaamse boekhandels om lezers te prikkelen, en op Boektopia krijgen de aanwezige auteurs een exemplaar cadeau Drie eisen Met de campagne Iedereen Auteur vragen de initiatiefnemers: • geen scraping van boeken zonder uitdrukkelijke toestemming; • transparantie over welke werken gebruikt zijn om AI te trainen; • een eerlijke vergoeding voor wie zijn werk al in een dataset zag verdwijnen “Een boek is een waardevol product gemaakt door vakmensen. Dat is waarom we er een prijs voor betalen in de winkel. Wat AI-bedrijven doen, namelijk zonder toestemming miljoenen boeken kopiëren om er een commercieel product op te bouwen, is simpelweg diefstal. Met Iedereen Auteur pleiten we voor iets heel eenvoudigs: vraag toestemming, zeg wat je gebruikt en betaal ervoor.” – Maarten Vanhoof, directeur, Groep Algemene Uitgevers (GAU) "Wetenschappelijke en educatieve publicaties zijn fundamenteel voor onze Vlaamse kenniseconomie. Los van het debat over hallucinaties, moet de kennis en ervaring die onze auteurs steken in hun boeken, gevrijwaard blijven van Artificiële Imitatie.” – Kristof Thijssens, directeur, Groep Educatieve en Wetenschappelijke Uitgevers (GEWU) Auteurs tekenen mee De campagne krijgt de steun van alle Vlaamse uitgevers van de GAU en GEWU en tal van auteurs, onder wie Aline Sax, Tijl Nuyts, Esohe Weyden en Tom De Cock. Alle auteurs die de campagne onderschrijven, staan op iedereenauteur.be. Ook andere auteurs, vertalers en illustratoren kunnen daar hun steun betuigen. De campagne roept het grote publiek op om verantwoord met AI-tools om te gaan, auteurs te beschermen en de campagne te delen Een boek in een paar klikken Op Boektopia staat een interactieve kiosk waar bezoekers zelf een boek kunnen samenstellen: in Kortrijk van 30 oktober tot 4 november en in Antwerpen van 10 tot 15 november. Ze kiezen schrijvers, thema’s en de lengte, en meteen volgt de confrontatie: ze krijgen ‘Namaak’. Hierin staat de boodschap dat zo’n boek op maat alleen kan bestaan omdat het werk van echte auteurs werd overgenomen, zonder dat iemand toestemming gaf of er iets voor kreeg. Zo maakt de installatie zichtbaar wat AI-bedrijven vandaag op grote schaal doen. Vandaag gaat ook de campagnewebsite online. Daarnaast verschijnt er het campagneboek ‘Namaak’. Meer info over de campagne op iedereenauteur.be. Gedragen door de hele boekensector Iedereen Auteur wordt gefinancierd door GEWU, GAU en Librius, en mee mogelijk gemaakt door Centraal Boekhuis, Boektopia en Kwin agency. De campagne wordt gedragen door Reprobel, Auvibel en het Boekenoverleg Vlaanderen: de Vlaamse Auteursvereniging (VAV), VVBAD, Cultuurconnect, het Letterenhuis, Iedereen Leest, Literatuur Vlaanderen, het Overleg Literaire Organisatoren (OLO) en Boekhandels Vlaanderen.
Vlaamse Regering stemt onderwijsdoelen secundair af op vernieuwde minimumdoelen basisonderwijs
Een doorlopende leerlijn De nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs worden stapsgewijs ingevoerd. Door de doelen voor de eerste graad van het secundair onderwijs tijdig te actualiseren, wil de Vlaamse Regering hiaten en overlappingen tussen beide onderwijsniveaus vermijden. Herziening van de ontwikkelingsprocedure Het voorontwerp wijzigt de Codex Secundair Onderwijs en actualiseert de ontwikkelingsprocedure. Wetenschappelijke onderbouwing, onderwijsexpertise en een duidelijke aansluiting staan centraal. De eerste graad krijgt prioriteit, met bijzondere aandacht voor de B-stroom en OKAN. Belang voor educatieve uitgevers Heldere en tijdig vastgelegde doelen zijn essentieel voor educatieve uitgevers. Ze bieden het kader om leermiddelen te actualiseren en scholen goed te ondersteunen. Voldoende voorbereidingstijd blijft nodig om nieuw lesmateriaal zorgvuldig te ontwikkelen en te verspreiden. Adviesronde als volgende stap Na de principiële goedkeuring vraagt de Vlaamse Regering advies aan de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) en de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV). Daarna kan het voorontwerp verder worden aangepast en het regelgevende traject worden voortgezet.
Frankfurt Appeal: uitgevers vragen transparantie en afdwingbare regels voor generatieve AI
Naar aanleiding van de Frankfurter Buchmesse roept de Duitse Börsenverein Europese en Duitse beleidsmakers op om de regels voor generatieve artificiële intelligentie te versterken. De Frankfurt Appeal vraagt transparantie over gebruikte trainingsdata, eerlijke licentiemodellen en doeltreffende mogelijkheden om rechten af te dwingen. Een structureel probleem voor de uitgeefsector Generatieve AI-modellen worden op grote schaal getraind met auteursrechtelijk beschermde werken. Volgens de initiatiefnemers gebeurt dat vaak zonder toestemming van uitgevers en auteurs en zonder vergoeding. Tegelijk blijft doorgaans onduidelijk welke concrete boeken, artikels, illustraties of vertalingen in trainingsdatasets zijn opgenomen. Dat gebrek aan transparantie maakt het voor rechthebbenden bijzonder moeilijk om vast te stellen of hun werk is gebruikt en om mogelijke inbreuken juridisch aan te tonen. Procedures tegen internationale technologiebedrijven zijn bovendien complex, langdurig en duur. Voor veel Europese uitgeverijen is dat in de praktijk geen haalbare weg. Drie duidelijke eisen • Transparantie op het niveau van individuele werken. AI-bedrijven moeten bekendmaken welke specifieke werken zij voor de training van hun modellen gebruiken. Alleen zo kunnen rechthebbenden hun rechten daadwerkelijk uitoefenen. • Een eerlijke licentiemarkt. Er zijn werkbare modellen nodig waarin auteurs, illustratoren, vertalers en uitgevers correct worden vergoed wanneer hun content voor AI-toepassingen wordt gebruikt. • Duidelijke aansprakelijkheid en effectieve handhaving. De wetgever moet zorgen voor heldere verplichtingen en rechtsmiddelen die ook voor kleinere en middelgrote uitgeverijen toegankelijk zijn. Oproep aan Europa De Frankfurt Appeal benadrukt dat innovatie en auteursrechtelijke bescherming hand in hand moeten gaan. Een duurzame Europese AI-economie vergt rechtszekerheid, transparantie en een billijke vergoeding voor de makers en organisaties die de kwalitatieve content leveren waarop AI-systemen steunen. GEWU onderschrijft het belang van een evenwichtig regelgevend kader dat technologische ontwikkeling mogelijk maakt én de positie van auteurs, uitgevers en andere rechthebbenden effectief beschermt. Lees de volledige Frankfurt Appeal op de website van de Börsenverein.
Kennis delen
Publicaties en bronnen
De publicaties, databanken en referentiebronnen waar onze leden mee werken.
Publicatie
GPRC — Guaranteed Peer Reviewed Content
Het kwaliteitslabel voor peer-reviewed boeken van Vlaamse uitgevers. De zoekmodule ontsluit alle titels die het GPRC-label dragen.
Publicatie
Boekenbank
De centrale titeldatabank van het Vlaamse boekenvak, beheerd door Meta4books, met de bibliografische en commerciële gegevens van boeken die in Vlaanderen verkrijgbaar zijn.
Publicatie
Librius — beheersvennootschap van de uitgevers
De Belgische beheersvennootschap die vergoedingen voor reprografie en leenrecht int en verdeelt namens de uitgevers.
Samen verder
Samen maken we de sector sterker.
Word lid van GEWU of stel uw vraag via het contactformulier. Naam, e-mail en bericht volstaan.