De Federatie van Europese Uitgevers (FEP) vraagt de Europese Commissie om educatieve uitgevers volwaardig te erkennen als strategische partners én aanbieders van onderwijstechnologie. In haar bijdrage aan de Education Package 2040 Roadmap benadrukt de federatie dat kwaliteitsvol, inclusief en toekomstgericht onderwijs niet mogelijk is zonder professionele leermiddelen, een gezonde markt en een evenwichtig auteursrechtelijk kader.
Kwaliteitsvolle leermiddelen als fundament
Volgens FEP spelen educatieve uitgevers een sleutelrol bij het ontwikkelen van betrouwbare leermiddelen die aansluiten bij nationale curricula en de behoeften van leerlingen en leraren. Dat aanbod omvat gedrukte handboeken, digitale boeken en volledig digitale leeromgevingen met onder meer multimedia, adaptieve opdrachten, voortgangsrapportering en toegankelijkheidsfuncties. Uitgevers investeren daarbij zelf in innovatie, dragen ondernemersrisico en zorgen voor een correcte vergoeding van auteurs en andere makers.
Meer ruimte voor leraren om te onderwijzen
FEP wijst ook op de concrete meerwaarde voor het lerarenberoep. Goed ontworpen methodes, platformen en hulpmiddelen besparen leraren tijd bij de voorbereiding en opvolging van lessen. Uitgevers leveren actuele, gestructureerde inhoud in verschillende formaten en bieden technische ondersteuning en opleidingen voor het gebruik van digitale leermiddelen. Zo kunnen leraren zich sterker concentreren op hun pedagogische opdracht.
Digitale innovatie op basis van vertrouwen
Bij de verdere digitalisering van het onderwijs moeten menselijke regie, inclusie, veiligheid en pedagogische kwaliteit centraal blijven staan. Europese educatieve uitgevers werken vanuit Europese waarden en respecteren de pedagogische autonomie. FEP pleit daarom voor transparantie over het verzamelen en gebruiken van gegevens van leerlingen en leraren, en voor een ethische en verantwoorde inzet van artificiële intelligentie.
Daarbij is ook respect voor het auteursrecht essentieel. Beschermde materialen mogen niet zonder toestemming in AI-systemen worden ingevoerd, zeker wanneer de gegenereerde output vervolgens concurreert met de oorspronkelijke bronnen. Tegelijk vraagt de snelle opmars van AI om voldoende geletterdheid en opleiding bij leerlingen en leraren, met aandacht voor de kwaliteit en betrouwbaarheid van AI-gegenereerd materiaal.
Vijf strategische prioriteiten
· Behoud een evenwichtig auteursrechtelijk kader dat investeringen in kwaliteitsvolle inhoud mogelijk maakt.
· Ondersteun Europese uitgevers bij de ontwikkeling en toepassing van technologie, waaronder AI, digitale platformen en leerbeheersystemen.
· Maak gegevensgebruik transparant en bescherm de gegevens van leerlingen en leraren.
· Investeer in onderzoek naar de impact van digitale middelen op leren en cognitieve processen, met pedagogiek als uitgangspunt.
· Stimuleer samenwerking met educatieve en wetenschappelijke uitgevers en voorzie voldoende middelen voor de aankoop van leermiddelen.
Een toekomstgericht partnerschap
De boodschap van FEP is duidelijk: hoogwaardig onderwijs vraagt onafhankelijke uitgevers, vrije en eerlijke concurrentie, academische vrijheid en publieke investeringen in innovatie en leermiddelen. Door educatieve uitgevers structureel bij het Europese onderwijsbeleid te betrekken, kan Europa bouwen aan een divers, betrouwbaar en duurzaam onderwijslandschap.