Een recente uitspraak van de Nederlandse rechtbank legt een fundamentele spanning bloot in het overheidsbeleid rond open access.
De rechter gaf de Belastingdienst gelijk in het hanteren van het hoge btw‑tarief op open‑accesspublicaties. Daardoor blijven universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstellingen miljoenen euro’s extra betalen voor het vrij toegankelijk maken van wetenschappelijke en educatieve publicaties.
Dit is opmerkelijk, aangezien de Nederlandse overheid al jaren inzet op volledige open access voor publiek gefinancierd onderzoek. Andere digitale publicaties, zoals kranten en e‑boeken, vallen wél onder het lage btw‑tarief. Voor GEWU en haar leden bevestigt deze uitspraak dat fiscale regels het open‑accessmodel onnodig duur en complex maken, met gevolgen voor zowel instellingen als uitgevers die investeren in duurzame, kwalitatieve publicatievormen.
De uitspraak versterkt de oproep aan de politiek om het fiscale kader in lijn te brengen met het open‑accessbeleid, zodat kennisdeling en innovatie niet langer worden afgeremd door tegenstrijdige regelgeving.